De Elementen

Al sinds de oudheid vinden filosofen, wetenschappers, astrologen en kunstenaars inspiratie in de natuur, op zoek naar betekenis, verklaringen, remedies tegen ziekte en de zin van het menselijk bestaan.
De elementenleer met zijn vier elementen, Lucht, Water, Aarde en Vuur (en het principe van Liefde en Strijd), werd bedacht door Empedocles, een Griekse filosoof, arts en redenaar. Eeuwenlang werd op zijn theorie verder geborduurd, in de natuurfilosofie maar ook in de geneeskunde en in de alchemie. En nog steeds laten kunstenaars zich inspireren door de symboliek van de vier elementen. Zo staat Lucht symbool voor denken en bewustzijn, Water voor emotie en intuïtie, Aarde voor stabiliteit en veerkracht, Vuur voor passie en energie. Dit zijn maar enkele betekenissen die werden toegekend. Zelfs kleuren, seizoenen, levensfasen, lichaamssappen en temperamenten werden gelinkt aan de elementen. In verschillende filosofieën werden extra elementen beschreven zoals het vijfde element Ether, dat staat voor leegte of ruimte. Bewustzijn en Wind zijn nog andere niet-Westerse concepten.
De idee dat “Niets verloren gaat, niets ontstaat, alles wordt getransformeerd” was een belangrijke ontdekking van de chemicus Lavoisier. Deze theorie verwees niet alleen naar de elementen als bouwstenen voor de fysieke wereld maar ook naar het natuurfilosofische denken. Het blijft een dankbare gedachte bij afscheid en verlies.
In het najaar van 2025 reisde ik samen met mijn partner drie weken lang in een camper door Lapland. We reden door het Zweedse binnenland, langs de Noorse Helgelandkust en over de Lofoten en de Vesterålen. Elke dag was een ruige ontmoeting met de elementen. We doorkruisten eindeloze bossen en veengebieden met rotsen, bodems vol mos en prachtige herfstkleuren. We ondergingen de snel wisselende luchten met regen en zon, werden blij van de schuimende golven, heldere meren en fjorden, krachtige watervallen en – last but not least – waren getuige van spectaculair noorderlicht in de vele heldere nachten.
Daar deel van te mogen uitmaken voelt als een groot voorrecht. De sterke lokroep van het Hoge Noorden die ik ervaar komt voort uit een diep verlangen naar rust, stilte en eenvoud. Dit is de drijfveer voor een blijvende zoektocht, met mijn camera als trouwe bondgenoot en stille getuige. Zo vind ik zin in het bestaan.